Vitreoretinal Cerrahi ve Retina Ameliyatları

BATIGÖZ BALÇOVA CERRAHİ TIP MERKEZİ GÖZ KLİNİĞİNDE

PROF. DR. ÜMİT İNAN TARAFINDAN YAPILAN GÖZ AMELİYATLARI

TÜM VİTREORETİNAL CERRAHİ AMELİYATLARI

Hastanın durumuna göre genel anestezi veya lokal anestezi altında göze 3 veya 4 noktadan insülin iğnesi kalınlığında iğne yerleştirilip bu iğnelerin içinden cerrahi aletler ile girilerek göz içindeki vitreus sıvısının tamamen temizlenip retina hastalığının tamir edildiği ve ameliyat sonunda göze yerleştirilen iğnelerin çekilerek çoğunlukla bu yerlere dikiş atılmadan ameliyatın sonlandırıldığı bir cerrahidir. Göze silikon verildi ise bu iğnelerin yerleştirildiği skleral kesi yerlerine birer adet tek dikiş konur. Bu cerrahi yüksek teknoloji vitrektomi cihazı ile yapılır. Retina hastalığının tedavisinin yanında beraberinde varsa kataraktın ameliyatı da yapılabilir. Ameliyat süresi retinal hastalığın durumu ve anestezi tipine göre değişir.

Lokal anestezi altında en hafif vakalar 30dk-1 saat içinde sonlandırılabilirken genel anestezi altında yapılan ağır olguların ameliyatı 3 saat kadar ve hatta daha uzun sürebilir. Makula deliği, Epiretinal membran ve basit göz içi kanama gibi endikasyomlarda yaklaşık 45 dk içinde ameliyat tamamlanır. Yüksek teknoloji cihazlar ve enstrümanlar ile birlikte cerrahi deneyim gerektiren üst düzey göz ameliyatlarıdır.

RETİNA YIRTIKLARINA BAĞLI RETİNA DEKOLMANI

Retinada yırtık meydana geldiğinde zamanında tespit edilip lazer ile tedavi edilmez ise retina altına geçen göz içi sıvısı retinayı tamamen kaldırır ve gözde görme kaybı gelişir. Tedavisinde skleral çökertme, gaz verilmesi gibi yöntemler uygun değil ise vitreoretinal cerrahi (vitrektomi) ile ameliyatı yapılır

TRAKSİYONEL RETİNA DEKOLMANI

Retinanın yerinden ayrılması bazen yırtıklara değil vitreus sıvısındaki bant şeklinde zarların çekintisine bağlı oluşur. En sık nedeni çok ilerlemiş diyabetik retinopati tablosu olmakla beraber nadiren ağır üveitik göz tabloları ve eskiden geçirilmiş retinal damar tıkanmalarına bağlı da gelişebilir. Vitreoretinal cerrahi ile ameliyatı yapılır

DİYABET VE DİĞER NEDENLERE BAĞLI GÖZ İÇİ KANAMALAR (VİTREUS HEMORAJİSİ)

Göz içi kanamalardan genellikle vitreus sıvısına kan göllenmesi sonucu vitreus boşluğunun kan le dolması ve görmenin kaybolması anlaşılır. En sık nedeni diabetik retinopatidir. Eskiden gelişmiş retinal damar tıkanmalarına bağlı da olabilir. Vitreus kanamasının retinal bir yırtıktan kaynaklandığı düşünülüyorsa mümkün olan en kısa sürede ameliyat edilmesi gerekli iken diğer nedenlere bağlı olduğu düşünülüyorsa acil olmayıp uygun bir zamanda ameliyat yapılabilir. Diyabetik hastalarda tip 1 veya tip 2 diyabet oluşu, daha önce lazer yapılıp yapılmadığı, göz ultrasonu bulguları, diğer gözün durumu ve hastanın tercihine göre ameliyat zamanlaması planlanır

HEMORAJİK KOROİD DEKOLMANI

Travmaya bağlı veya nadiren bazı göz cerrahileri sonrası gelişen gözün koroid tabakası altında kan göllenmesidir. Çok yaşlı olunması, aterosklerotik damar yapısına sahip olmak, yüksek tansiyon ve kan sulandırıcı kullanmak risk faktörleridir.

GÖZ TRAVMALARI

Göz travmaları açık ve kapalı göz yaralanmaları şeklinde olabilir. Kapalı göz yaralanmalarında retina yırtıkları ve retina dekolmanı ile birlikte göz tabakaları arasında ve vitreus boşluğunda kanamalar olabilir. Vitreoretinal cerrahi ile en kısa sürede ameliyat gerekir. Açık göz yaralanmalarında acil olarak gözün açık kısmı dikilerek kapatılır. Göz içi kanaması ve retina dekolmanı gelişmiş ise yaklaşık iki hafta sonra ikinci bir girişim ile vitreoretinal cerrahi gerekir. Göz hekiminin değerlendirmesi ile uygun ise açık göz yaralanmasının tamiri sırasında da gerekli ise vitreoretinal cerrahi yapılabilir.

GÖZ İÇİ YABANCI CİSİMLER

Göz travmaları sırasında göz içine her türlü yabancı cisim girebilir. Ayrıca travma olmadan herhangi bir kaynaktan fırlayan uçan cisimler de göz içine girebilir. Endoftalmi dediğimiz göz içi enfeksiyon riski nedeni ile bu durumlarda mümkün olan en kısa sürede vitreoretinal cerrahi ile yabancı cisimler çıkarılmalıdır. Yabancı cisim ile birlikte göz içinde oluşmuş vitreus kanaması ve retina yırtığı/dekolmanı tablosu da Eskiden göze girmiş ve enfeksiyon yapmamış yabancı cisimler toksisite belirtisi gösterir ise çıkarılmalıdırlar.

RETİNA ALTI KANAMALAR

Retinanın makula bölgesinde (sarı nokta) retina altında gelişen büyük kanamalar sarı noktaya zarar verdiği için kalıcı görme kayıplarına yol açar. Kanamanın büyüklüğüne bağlı olarak retina altı kanamalar vitreoretinal cerrahi yöntemler ile ameliyat edilerek tedavi edilirler. Müdahalenin en kısa sürede yapılması gerekir. Üç haftadan sonra yapılan tedavinin görsel başarısı düşer.

SARI NOKTA HASTALIĞINDA GÖZ İÇİ LENS UYGULAMASI

Çok ilerlemiş kuru tip sarı nokta hastalığı (sarı nokta merkezinde atrofi olması) veya yaş tip sarı nokta hastalığında artık enjeksiyon tedavisinin fayda vermediği skar gelişimi durumunda göz içine yerleştirilen lens ile görüntünün sarı noktanın sağlam kısmına aktarılması sağlanabilir. Katarakt ameliyatı olmamış olgularda ve katarakt ameliyatı olmuş olanlarda farklı türlerde lens cerrahisi planlanır. Gözlerin az bir bölümü bu cerrahiye uygundur. Muayene ile gözün bu cerrahiye uygun olup olmadığı değerlendirilir.

ENDOFTALMİ (TRAVMA VEYA CERRAHİLER SONRASI GELİŞEN GÖZİÇİ ENFEKSİYONLAR)

Hastanın durumuna göre genel anestezi veya lokal anestezi altında göze 3 veya 4 noktadan insülin iğnesi kalınlığında iğne yerleştirilip bu iğnelerin içinden

RETİNA DEKOLMANLARINDA SKLERAL ÇEVRELEME (SERKLAJ) AMELİYATI

Retina dekolmanlarında özellikle genç yaşlarda dekolmanın durumu uygun ise vitrektomi ameliyatna gerek kalmadan skleral çervreleme cerrahisi ile başarılı bir şekilde tedavi edilebilir. Avantajı vitreoretinal cerrahi gibi kompleks bir cerrahiye gerek kalmaz ve olası yan etkilerden kaçınılmış olunur. Başarısız olma durumunda vitreoretinal cerrahi şansı devam eder. Bazı olgularda ilk seçenektir.

LOKAL SKLERAL ÇÖKERTME AMELİYATI

Uygun hasta ve gözlerde tek yırtığa bağlı ve çok ilerlememiş sınırlı retina dekolmanlarında vitreoretinal cerrahiye veya 360 derece çevreleme ameliyatına gerek kalmadan bu yöntem ile tedavi mümkündür. Avantajı vitreoretinal cerrahi gibi kompleks bir cerrahiye gerek kalmaz ve olası yan etkilerden kaçınılmış olunur. 360 derece çevrelemeye göre daha lokalize bir tedavidir. Başarısız olma durumunda vitreoretinal cerrahi şansı devam eder. Bazı olgularda ilk seçenektir.

PNÖMATİK RETİNOPEKSİ

Retinanın yukarı bölümlerinde meydana gelen bir yırtık nedeniyle gelişen retina dekolmanlarında uygun gözlerde göze gaz enjeksiyonu verilip hastanın uygun baş pozisyonunda bekletilmesi ile tedavi mümkündür. Gaz baloncuğu ile retina yırtığı kapanıp retina yatışır ise yırtık çevresi lazer fotokoagülasyon ile tedavi edilir. Avantajı vitreoretinal cerrahi gibi kompleks bir cerrahiye gerek kalmaz ve olası yan etkilerden kaçınılmış olunur. Başarı için hastanın istenen baş pozisyonunu doğru şekilde uygulaması önemlidir. Başarısız olma durumunda vitreoretinal cerrahi şansı devam eder. Bazı olgularda ilk seçenektir.

NANOFTALMOS HASTALARINDA SKLEREKTOMİ AMELİYATLARI

Nanoftalmos adı verilen çok kısa göz uzunluğu olan küçük gözlerde skleranın çok kalın olması nedeniyle sarı noktada kalınlaşma ve ödem oluşumu ve diğer sorunlar geliştiğinde skleranın inceltilerek gözü saran baskının rahatlatılması ameliyatıdır.

YÜKSEK MİYOP HASTALARDA MAKULAR ÇÖKERTME (BUCKLE) AMELİYATI

Çok yüksek miyop hastalarda sarı nokta bölgesinde retinada gelişen değişikliklerden birisi retina içinde ayrılmalar olması ve vitreusun bu bölgede çekintiler yapması nedeniyle görme sorunu yaşanmasıdır. Vitreoretinal cerrahi ile birlikte tedavide kullanılan cerrahi bir yöntem makular çökertme uygulanmasıdır. Özel bir tekniktir. Vitreoretinal cerrahi ile birlikte veya tek başına uygulanabilir.

EPİRETİNAL MEMBRAN

Makulada (sarı nokta bölgesi) retina yüzeyinde zar (membran) gelişimi nedeniyle buradaki retinanın buruşması, makülanın kalınlaşması, ödemlenmesi veya alttaki görme hücreleri tabakasına çekinti uygulaması durumunda bu zarın vitreoretinal cerrahi ile soyulup temizlenmesi gerekmektedir. Her epiretinal membranın cerrahi ile alınması gerekmez. Yukarda sayıldığı gibi makülada önemli görsel sorunlara yol açacak şekilde değişiklik yapmış ise ameliyat planlanır aksi takdirde bu değişiklikler açısından takip edilmesi yeterlidir.

MAKULA DELİĞİ

Sarı nokta bölgesinde (makula) tam kat makula deliği gelişimi olduğunda görme kaybını önlemek ve deliği tedavi etmek için vitreoretinal cerrahi gerekir. Makula deliğinin gelişimi retina vitreus arası ara yüzey değişikliklerine bağlıdır. Çok gecikmeden ve kalıcı değişiklikler oluşmadan ameliyat yapılması ile başarılı sonuçlar elde edilir.

LAMELLER MAKULA DELİĞİ

Sarı nokta bölgesinde (makula) tam yarım kat makula deliği gelişimi olduğunda ilerlemeyi ve görme kaybını önlemek ve tedavi etmek için vitreoretinal cerrahi gerekir. Lameller makula deliğinin gelişimi retina vitreus arası ara yüzey değişikliklerine bağlıdır. Her lameller makula deliğinin ilk teşhisinde hemen ameliyat yapılması gerekmez. Erken olgular takip edilir ve ilerleme oluyor, makülada önemli değişiklik oluşturuyor ve görsel şikayetler oluşturuyor ise çok gecikmeden ve kalıcı değişiklikler oluşmadan ameliyat yapılması ile başarılı sonuçlar elde edilir.

VİTREOMAKULER TRAKSİYON

Vitreus sıvısının retinadan ayrılırken makülada (sarı nokkta bölgesi) çekinti yapması durumunda hastada görsel bazı şikayetler oluşmaya başlar. Bazı hastalar bunun farkında olmaz ve göz muayenesinde optik koherens tomografisi (OCT) çekilirse görülür. Vitreomakuler traksiyonun ilk tanısında eğer ileri aşamada değil ise hemen ameliyat önerilmez. Bazı vitreomakuler traksiyon olguları kendiliğinden düzelir. Ancak vitreomakuler traksiyon kendiliğinden düzelmez ve ilerler ise makula deliğine dönüşebilir. İlerleyici semptomatik vitreomakuler traksiyon vitreoretinal cerrahi ile tedavi edilir.

MİYOPİK FOVEASKİZİS

Çok yüksek miyop hastalarda vitreus retina birleşme yerinde ara yüzey bozuklukları nedeni ile makülada (sarı nokta bölgesi) çekinti oluşur ve retinanın miyopi nedeniyle uzayan göze uyum gösterememesi yüzünden retina içinde çatlaklar gelişir. Vitreoretinal cerrahi ile vitreoretinal ara yüzey bozukluğu yapan ve çekinti oluşturan patoloji tedavi edilir. Bazı gözlerde ilaveten göz dışından makular çökertme (buckle) de uygulanabilir.

GÖZ İÇİNE KATARAKT DÜŞMESİ

Travma sonrası gözün kristalin lensinin liflerinden kopması sonucu şeffaf veya kataraktlaşmış olan bu lens vitreus içine düşerek retina yüzeyinde durur. Çok ilerlemiş veya komplike kataraktların cerrahisi sırasında kataraktın liflerinin ayrılması veya dış zarının açılması sonucu bütün veya kısmen katarakt vitreus yani gözün arka bölümüne düşebilir. Bu durumlarda gözün arka bölümüne düşen katarakt vitreoretinal cerrahi ile temizlenir ve gözün durumuna göre farklı teknikler ile göze göz içi lens yerleştirilir.

GÖZ İÇİNE GÖZ İÇİ LENS DÜŞMESİ

Daha önce katarakt ameliyatı ile yerleştirilmiş göz içi lensin sıklıkla travma sonrası nadiren de kendiliğinden gözün arka bölümüne vitreus içine düşmesi durumunda vitreoretinal cerrahi ile göz içi sıvı temizlendikten sora göz içi lens gözden çıkarılır ve duruma göre aynı lens veya yeni bir lens göze farklı teknikler ile tekrar yerleştirilir.

OPTİK PİT MAKULOPATİSİ

Doğuştan gelen bir farklılıkla görme siniri başındaki çukurluktan makula bölgesinin altına sıvı kaçağı ile gelişim çağı veya orta yaşlarda meydana gelen bir hastalık olup tedavisi vitreoretinal cerrahi ile yapılır.

PERSİSTAN DİABETİK MAKULA ÖDEMİ

Diyabetik makula ödeminin göz içi enjeksiyonlar ile çok sayıda tedavisine rağmen sebat etmesi durumunda vitreoretinal cerrahi ayrı bir tedavi seçeneğidir.

GÖZ İÇİ ENJEKSİYON UYGULAMALARI

Yaş tip sarı nokta hastalığı, diyabetik makula ödemi retinal damar tıkanıklıklarına bağlı makula ödemi gibi hastalıklarda göz içi enjeksiyonları uygulanır. Genellikle aylık 3 doz sonrası hastalığın aktivitesine göre tedavi devamına karar verilir.

KATARAKT AMELİYATI

FEMTOSANİYE LAZER YARDIMLI KATARAKT AMELİYATI