Retina Yırtığı, Işık Çakması ve Retina Dekolmanı

IŞIK ÇAKMALARI NEDİR?

Şimşek çakması şeklinde ışık çakmaları görülmesidir. Önemli bir şikayettir. Göz içindeki vitreus sıvısının retinadan ayrılırken retinaya uyguladığı çekintiden dolayı görülür. Bu ayrılma çoğunlukla sorunsuz gerçekleşir. Ancak çok az hastada bu çekinti retina yırtığına neden olduğundan ışık çakmaları görüldüğü zaman aynı gün veya ertesi gün göz muayenesi olmak gerekir.

RETİNA YIRTIĞI NEDİR?

Göz içindeki vitreus sıvısının retinadan ayrılırken retinada sıkı yapışık olduğu nokta veya noktalarda yırtık meydana gelebilir. Bu yırtık büyümeden etrafı lazer ile çevrelenirse daha büyük sorunların (retina dekolmanı) oluşması engellenir. Yırtık oluşmadan önce ışık çakması, kurum yağması, ani ve yoğun sinek uçuşmalarının ortaya çıkması eşlik edebilir veya etmeyebilir.

RETİNA DEKOLMANI NEDİR?

Retina yırtığı meydana geldiğinde bu yırtık içinden göziçi sıvısı retina altına geçer ve tüm retinayı yerinden kaldırır; sarı noktası bölgesinde de retina ayrıldığında görme kaybolur. En kısa sürede ameliyat ile retinanın tekrar yatıştırılması gerekir.

RETİNA KANAMALARI NEDİR?

En sık olarak diyabet hastalığına bağlı olarak bazen de hipertansiyon ve başka nedenlere bağlı retinada kanamalar meydana gelebilir. Eşlik eden durumlara göre tedavisi düzenlenir

DİYABETİK RETİNOPATİ NEDİR?

Diyabet hastalarında yıllar içinde retinada anevrizmalar, retina içi kanamalar, retinaya serum sızması, retina damarlarının tıkanması ve retinanın oksijensiz kalması sonucu yeni damarların gelişmesi ile karakterize retinal bir hastalık ortaya çıkar. Diyabetin süresi ve kan şeker yüksekliği bu hastalığın ortaya çıkış zamanını etkiler. Diyabet tanısından sonra yıllık retina muayenesi olmak gerekir. Retinal hastalık belli bir aşamaya geldiğinde göze lazer tedavisi gerekir. Uygun tedaviler zamanında yapılmazsa göz içine kanama, retina tabakasının ayrılması gibi durumlar gelişir. Son aşamalara kadar görme bozulmayabileceği için hastalığın çok ileri aşamada olduğu fark edilmeyebilir. Bu aşamalarda cerrahi tedavi gerekir.

DİYABETİK MAKULA ÖDEMİ NEDİR?

Diyabet hastalarında diyabetik retinopati hastalığı erken aşamalarda bile olsa sarı nokta bölgesinde retina içinde ödem meydana gelebilir. Göz içi enjeksiyonlar ile tedavi edilir. Tedavi ödem iyileşene kadar aylık devam edilir. Ödem kaybolduktan sonra tekrar nüksedebilir ve tekrar tedavi başlanması gerekebilir. Makula ödemi ile birlikte diyabetik retinopatinin lazer tedavisi gerekiyor olabilir.

SARI NOKTA HASTALIKLARI NEDİR?

Görmemiz için gözde meydana gelen görüntünün oluşturulduğu yer retina tabakasıdır. Retinanın merkezi görüşten sorumlu olan en değerli bölgesine sarı nokta denir. Sarı noktada hastalık gelişir ise baktığımız noktayı bulanık görürüz ve merkez görme kaybı gelişir. Sarı noktanın tıbbi adı makuladır. Sarı noktanın hastalıkları arasında makula deliği, makülada zar gelişmesi, makula ödemi, makula altı kanamalar, genetik makula hastalıkları ve yaşlandıkça gelişme riski artan makula dejenerasyonudur.

SARI NOKTA HASTALIĞI NEDİR?

Sarı noktanın birçok hastalığı olmasına rağmen yaşlandıkça sarı nokta bölgesinde ortaya çıkan ve makula dejenerasyonu denen tablo sarı nokta hastalığı olarak bilinir. Bu hastalık kuru ve yaş tip olarak ikiye ayrılır. Hastalık kuru tip olarak başlar ve yıllarca görmeyi bozmadan kalır, daha sonra ya kuru tipte merkezi görmeyi bozacak şekilde kuruluk gelişir veya yaş tipe döner. Hastalık yaş tipe döndüğünde göz içi enjeksiyonlar ile tedavi edilir. Yaş tipe döndüğünde ne kadar erken teşhis edilirse görme kaybı o oranda engellenmiş olur. Yaş tip çok ileri aşamaya geldiğinde de tedavinin faydası olmakla birlikte sınırlı kalır. Bu yüzden elli yaşından sonra yıllık göz muayenesi olunmalı, merkezi görüşte tuhaf görme, eğri büğrü görme fark edildiğinde en kısa sürede göz muayenesi olunmalıdır. Birçok hasta görme azalana kadar hastalığı fark etmediği için düzenli göz muayeneleri önemlidir.

SARI NOKTA MERCEĞİ NEDİR?

Sarı nokta hastalığında (ister yaş tip ister kuru tip olsun) görme keskinliği çok azaldığında eğer tıbbi diğer tedavilerin fayda vermediği aşamada ise görme keskinliğinin belli düzeyde olması şartı ile görüntüyü sarı nokta bölgesinden daha sağlıklı bölgeye kaydıran lensler göze takılabilmektedir. Bu lenslerin bir kısmı sadece yakın okumaya faydası olma amacı ile takılırken bir kısmı uzak görmeyi de artırabilmektedir. Bu yöntem hem pahalı hem de hastaların azında faydalı olduğundan gözün uygun olup olmadığının iyi değerlendirilmesi gerekir.

ÜVEİT NEDİR?

Göz içinde iltihabi bir reaksiyon meydana geldiğinde üveit oluşumundan bahsedilir. Bu reaksiyon çoğunlukla mikrobik olmayan nedenlerle olmasına rağmen kaynağı vücuttaki mikrobik durumlar da olabilir. Nedeni ortaya çıkarılmayan üveit tablosu da görülebilir. Üveit ön, orta ve arka üveit olarak sınıflandırılır. Ön üveitler daha zararsızdır. Gözde kırmızılık, ışıktan rahatsız olma, hafif ağrı ve hafif bulanık görme ile kendini belli eder. Orta ve arka üveitler daha ciddidir. Üveitler hastanın yaşına ve nüks sıklığına ve tipine göre mutlaka doğru şekilde araştırılmalı ve tedavi edilmelidir.

GÖZ TRAVMASI NEDİR?

Göze gelen travmalar kesici ve ateşli aletler ile olabileceği gibi künt darbelerden de kaynaklanabilir. Gözün dış tabakalarında delinme, kesilme veya yırtılma olduğunda aynı gün içinde mümkün olan en kısa sürede dikilirler. Göz arkasında meydana getirdiği hastalık aynı seansta veya başka bir gün tedavi edilebilir. Künt göz darbeleri göz bütünlüğünde bir bozulmaya yol açmasa (delik, yırtılma gibi) da gözün hem ön hem de arka kısımlarında hasara yol açabilir. Gözün ön kısmında sıklıkla katarakt, göz lensinin yerinden ayrılması, suni göziçi lensinin yerinden ayrılması, ön tarafta kanama veya göz bebeği yırtılmaları meydana gelirken, göz arka tabakalarında yırtılma ve kanamalar meydana gelebilir. Bu yüzden künt darbelerden sonra gözün ön segment yapıları hasar görmese bile arka segment yapıları muayene edilerek gözden geçirilmelidir.

KATARAKT AMELİYATI NASIL YAPILIR?

Katarakt ameliyatı korneada 2.2mm -2.6mm bir kesiden fakoemülsifikasyon yöntemi ile lensin eritilerek alınması sonrası lensin kapsülü içine göz içi lens yerleştirilmesi ile yapılır. Yöntem ilk çıktığında ismi halk arasında lazer yöntemi olarak yaygınlaşmıştır.

FEMTOSANİYE LAZER YARDIMLI KATARAKT AMELİYATI NASIL YAPILIR?

Kataraktın alınması için gerekli korneal tüm kesiler Femtosaniye lazer ile yapılır. Kataraktlaşmış lensin ön açıklığı lazer yardımı ile doktor eli değmeden mükemmel yuvarlık ve merkezilikte yapıldığı için torik ve çok odaklı lens yerleştirilen katarakt ameliyatlarında güvenirlik sağlar. Ayrıca femtosaniye lazer cihazı ile katarakt parçalara ayrılır ve daha sonra fakoemülsifikasyon yöntemi ile katarakt alınarak göz içine lens yerleştirilir.

TÜM KATARAKTLAR AYNI MIDIR?

Tüm kataraktlar aynı değildir. Kataraktın sertliği hastadan hastaya farklıdır. Ayrıca göz bebeği büyüklüğü, irisin bazı ilaçlardan etkilenmesi nedeniyle hareketli olması, lensi yerinde tutan liflerin hasarlı olması nedeni ile lensin yerinin sağlam olmaması gibi faktörler nedeni ile fakoemülsifikasyon ameliyatı yöntem ve süre olarak farklılık gösterebilir.

GÖZE TAKILAN MERCEKLERİN ÖNEMİ?

Göze takılan merceklerin çoğu monofokal lens olup uzak görüşü odaklayarak netleştirir. Monofokal lenslerin de sferik ve asferik olarak veya hidrofilik ve hidrofobik olarak ayrımı söz konusudur. Yeni nesil daha üstün optik kalitede monofokal göziçi lensler kullanımdadır. Monofokal lenslerin filtreli ve filtreli olmayan çeşitleri mevcuttur.

AKILLI LENS NEDİR?

Monofokal lensler sadece uzağı netleştirir ve yakına gözlük gerekir iken halk arasında akıllı lens olarak adlandırılan lensler aynı zamanda yakını da netleştirir. Bu tip lenslerin çok büyük avantajına karşın dezavantajları da vardır. Bunları ameliyat öncesi öğrenmek gerekir. Trifokal denen üç odaklı lensler uzak orta mesafe ve yakını görebileceğimiz şekilde tasarlanmıştır. Trifokal lensler dışında artırılmış derinlik lensi denen lensler (EDOF) de akıllı lens diye tabir edilen Premium göz içi lens kategorisi içinde yer alır. EDOF lenslerin trifokal lenslere karşı avantajı uzak görmenin monofokal lensler kadar iyi olması, akşamları kamaşma şikayetinin daha az olmasıdır. Monofokal lenslere avantajı uzak görüş ile beraber ara mesafe dediğimiz bilgisayar, tablet vs yaklaşık 60 cm mesafede de görmeyi kazandırmalarıdır.

Dezavantajı ise trifokal lensler kadar yakın (33cm) mesafede gözlüksüz değil biraz gözlük numarası ile daha net olmasıdır. BU lensler bilgisayar tablet ve telefon için çoğu defa yeterli olmaktadır. Trifokal lenslerin takılabilmesi için gözün makula (sarı nokta) bölgesinin ve korneasının kusursuz olması gerekmektedir. Retina hastaları, ileri glokom hastaları ve kornea hastalarında trifokal lens uygun değildir. Katarakt ameliyatı sonrası gözlük bağımlılığından kurtulmanın diğer bir yolu mono vizyon dediğimiz bir yöntemle dominant olan gözün hafif miyop kalacak şekilde göz içi lens numaralarının seçilmesidir.

TORİK LENS NEDİR?

Katarakt ameliyatında göz içine yerleştirilecek göz içi lensin numarası ileri teknoloji cihaz ölçümleri ve yeni nesil formüller ile hesaplanarak ameliyat sonrası önemli numara kalmayacak şekilde ayarlama yapılır ve böylece hasta uzağı gözlüksüz görebilir. Hastanın gözünde korneal astigmatizm var ise bunun torik göziçi lens ile ayrıyeten düzeltilmesi gerekir, aksi takdirde normal hesaplama ile miyopi ve hipermetropi tamamen düzeltilse bile uzağı net görmek için korneal astigmat miktarı kadar bir numarada gözlük kullanmak gerekir. Bir diyoptriden büyük kornea astigmatı olanlarda astigmatı da düzelten torik göziçi lens takılması önerilir.

RETİNA DAMAR TIKANIKLIĞI NEDİR?

Retinanın arter ve venlerinde tıkanıklık gelişebilir. Arter tıkanıklığı acil bir durum olup tedavisinin 24 saat içinde yapılması gerekir. Retinal ven tıkanıklığı makula ödemine yol açtığı için sıklıkla göz içi enjeksiyon tedavileri gerekir. Tedavi süreci sırasında ilaveten retinal lazer tedavisine de gerek duyulabilir.

GLOKOM NEDİR?

Göz içi basıncının artması nedeniyle görme sinirinde hasar oluşması ve görme alanının etkilenmesine glokom denir.

GLOKOMUN TİPLERİ VAR MIDIR?

Glokom en sık açık açılı glokom tipi ile kendini gösterir. Ancak açı kapanması glokomu veya dar açılı glokom tipi de görülebilir. Psödoeksfoliyasyon glokomu, pigmenter glokom ve diğer glokom tipleri vardır. Glokom tanısı konurken korneal açı muayenesi ve diğer göz özelliklerine göre glokom tipine karar verilir. Bu glokom tiplerinden bazısı daha hızlı seyreder. Tedavileri farklılık gösterebilir.

GÖZ TANSİYONU TEŞHİSİ NASIL KONUR?

Göz içi basınç ölçümü, görme siniri başının özellikleri, görme siniri liflerinin kalınlıkları, görme alanı, kornea kalınlığı, korneal açı özelikleri gibi muayene bulgularına göre glokom tanısı konur.

GLOKOM BELİRTİ VERİR Mİ?

Akut açı kapanması glokomu belirti verir. En sık gördüğümüz açık açılı glokomu çoğunlukla belirti vermez ve rutin muayenelerde saptanır, bununla birlikte göz içi basıncı çok yüksek seviyelere çıkarsa hasta göz ağrısı hissedilebilir. Sinsi seyreden açık açılı glokom, görme alanını daraltarak sonunda körlüğe kadar varan görme kayıplarına yol açar. Bu yüzden 50 yaş sonrası rutin göz içi basınç ölçümüne bakılmalıdır.

GÖRME ALANI NEDİR?

Görme alanı cihazı ile gözümüzün gördüğü alanın test edilerek görme alanında hiç görülemeyen veya net görülemeyen noktaların ortaya konduğu testin adı görme alanı testidir.

GÖZ TANSİYONU AMELİYATI VAR MIDIR?

Glokom sıklıkla göz damlaları ile normal seviyelere düşürülür. Mevcut tüm damlalar kullanılmasına rağmen göz içi basınç normal seviyelere düşmüyorsa veya damlalar aksatılıyorsa veya damla alerjisi oluyorsa glokom ameliyatı ile göz içi basıncı düşürülebilir. Cerrahi ile sadece göz içi basınç düşer, görme alanı hasarı geri dönmez. Görme keskinliği düşmüş ise ameliyat ile tekrar yükselmez. Farklı glokom ameliyatı türleri vardır. Glokomun şiddeti ve tipine göre farklı cerrahiler uygulanabilir.

GÖZ ANJİOSU NEDİR?

Retina ana damarları, kılcal damarlarının tıkanıklık ve sızdırması yanında retina dokusunun ve altındaki tabakaların sağlıklı olup olmadığını gösteren bir görüntüleme yöntemidir. Optik koherens tomografi teknoloji ile çekilen göz anjiyosu OCT-Anjiyo (OKTA) olarak adlandırılır ve damar içine herhangi bir boya enjekte etmeden yapılır. Retina ve retina altı dokularda yeni damar oluşumlarını gösteren ileri teknoloji bir yöntemdir. Damardan boya enjekte edilerek yapılan göz anjiyosu fundus flöresein anjiyografisi (FFA) ve indosiyanin yeşili anjiyografisi (ICG-A) olarak iki farklı yöntem ile yapılır.

Kol veya eldeki damarlardan göze verilen flöresein veya indosiyanin yeşili boyası sonrası bu boyanın retinadaki damarlardan geçişi sırasında göz dibinin (retina) fotoğraflarının çekilmesi işlemine göz anjiyosu (FFA veya ICGA) denir. Retinanın beslenmesinin sağlıklı olup olmadığı, damarların sızdırıp sızdırmadığı gibi bilgiler öğrenilir. Çok sayıda retinal, koroidal hastalık ve üveit durumlarında FFA ve ICGA çekmek gerekebilir.

Kliniğimizde bulunan Heidelberg Retinal Görüntüleme sistemi ile hem FFA hem de ICG-A göze parlak ışık verilmeden infrared lazer teknolojisi ile yüksek kalitede görüntüler oluşturularak çekilmektedir. Geniş açılı görüntüleme lensi sayesinde tek çekimde 102 derece kadar geniş bir göz dibi alanının FFA ve ICG-A görüntüsü alınmaktadır.

OPTİK BİYOMETRİ NEDİR?

Katarakt ameliyatında lensin temizlenmesinden sonra göze yerleştirilecek ve lensin görevini devam ettirecek olan suni göz içi lensin numarasının hesaplanmasında kullanılan cihazdır. Bu cihaz ile gözün ön arka uzunluğu ve gözün ön segment ölçümleri alınır ve farklı formüller ile lens hesaplaması yapılır. Ameliyat sonrası önemli bir gözlük numarası kalmaması için farklı günlerde birçok kez biyometri ölçümü yapmak gerekebilir. Özellikle torik göz içi lens veya trifokal göziçi lens takılacak ise tekrarlanan ölçümlere gerek duyulabilir.